22 maja wspomnienie, patronka od spraw trudnych i beznadziejnych

Święta Rita uznawana jest za patronkę spraw trudnych i beznadziejnych. Jej wspomnienie przypada 22 maja.

Święta Rita (właśc. Margherita Lotti) to jedna z najbardziej czczonych świętych w Kościele katolickim. Jej życie, naznaczone cierpieniem, stygmatami oraz heroiczną walką o pojednanie zwaśnionych rodów, stało się symbolem chrześcijańskiej wytrwałości i nadziei.

Życiorys

Młodość i Małżeństwo Rita urodziła się około 1381 roku w Roccaporena, małej miejscowości we włoskiej Umbrii. Była jedynym dzieckiem Antonio i Amaty Lotti. Choć od młodości pragnęła poświęcić się życiu zakonnemu, zgodnie z wolą rodziców (i ówczesnym zwyczajem) w wieku około 14 lat wyszła za mąż za Paolo Manciniego.

Małżeństwo to nie było łatwe. Źródła historyczne wskazują, że Paolo był człowiekiem o gwałtownym charakterze, uwikłanym w lokalne spory polityczne (gwelfów i gibelinów). Rita przez 18 lat małżeństwa znosiła jego trudny charakter z pokorą, co ostatecznie doprowadziło do jego nawrócenia. Para miała dwóch synów bliźniaków: Giangiacomo i Paolo Maria.

Tragedia Rodzinna Mąż Rity został zamordowany w wyniku wendety (krwawej zemsty rodowej). Rita publicznie wybaczyła mordercom, ale jej synowie, zgodnie z ówczesnym kodeksem honorowym, planowali pomścić ojca. Rita, nie chcąc, by jej dzieci stały się mordercami, modliła się do Boga, by zabrał ich do siebie, zanim popełnią grzech śmiertelny. Wkrótce potem obaj synowie zmarli (prawdopodobnie na dżumę lub dyzenterię), co Rita przyjęła z ogromnym bólem, ale i wiarą, że ich dusze zostały ocalone.

Wstąpienie do klasztoru

Będąc wdową i straciwszy dzieci, Rita postanowiła zrealizować swoje młodzieńcze marzenie o wstąpieniu do zakonu augustianek w Cascii (Klasztor św. Marii Magdaleny).

Początkowo spotkała się z odmową. Przełożona klasztoru obawiała się, że przyjęcie wdowy po zamordowanym Mancinim sprowadzi konflikt do murów klasztornych, gdyż wendeta między rodzinami wciąż trwała. Postawiono jej warunek: doprowadzenie do pojednania zwaśnionych rodów. Rita, wykazując się niezwykłą dyplomacją i wiarą, doprowadziła do publicznego zawarcia pokoju między rodziną Mancinich a rodem morderców.

Legenda a historia: Hagiografia podaje, że do zamkniętego klasztoru wprowadzili ją w nocy cudownie jej patroni: św. Jan Chrzciciel, św. Augustyn i św. Mikołaj z Tolentino. Historycznie jednak kluczem było spełnienie warunku pokoju.

Wstąpiła do zakonu w 1407 roku (według innych źródeł 1417) i przeżyła tam 40 lat. W 1442 roku, podczas modlitwy przed krucyfiksem, otrzymała stygmat – cierń z korony Chrystusa, który wbił się w jej czoło. Rana ta, bolesna i wydzielająca nieprzyjemny zapach, towarzyszyła jej przez 15 lat, aż do śmierci.

Św. Rita zmarła 22 maja 1457 roku. Jej ciało nie uległo rozkładowi i do dziś spoczywa w szklanej trumnie w bazylice w Cascii.

Kult w Polsce i na świecie

Kult św. Rity jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych na świecie. Została beatyfikowana w 1626 r. przez Urbana VIII, a kanonizowana w 1900 r. przez Leona XIII.

Tradycja Poświęcenia Róż W dniu jej wspomnienia w kościołach na całym świecie odbywa się obrzęd błogosławieństwa róż. Wierni przynoszą kwiaty, które mają symbolizować nadzieję i wiarę w to, że dla Boga nie ma rzeczy niemożliwych (tak jak róża zakwitła na śniegu). Płatki te są często przechowywane jako relikwie i stosowane w chorobach oraz cierpieniu.

Sanktuaria Św.Rity

Miejsca kultu św. Rity przyciągają miliony pielgrzymów, zwłaszcza tych znajdujących się w sytuacjach kryzysowych.

Na świecie:

Bazylika św. Rity w Cascii (Włochy): Główne centrum kultu, gdzie znajduje się nienaruszone ciało Świętej oraz relikwie Cudu Eucharystycznego.

W Polsce: Kult św. Rity w Polsce przeżywa renesans. Najważniejsze ośrodki to:

Kraków – Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej (Augustianie): Znajduje się tu słynna figura Świętej i jej relikwie. Każdego 22. dnia miesiąca odbywają się tu nabożeństwa gromadzące tłumy.
Nowy Sącz – Kościół Matki Bożej Niepokalanej: Ośrodek kultu z obrazem św. Rity słynącym łaskami (tzw. „Biała Rita”). W 2019 roku ogłoszono ten kościół Sanktuarium św. Rity.
Głębinów (diecezja opolska): Prężnie działające sanktuarium z relikwiami I stopnia.

Patronat

Święta Rita jest powszechnie znana jako patronka:

Spraw trudnych i beznadziejnych (tytuł ten dzieli ze św. Judą Tadeuszem).
Kobiet w trudnych małżeństwach.
Matek martwiących się o swoje dzieci.
Wdów.
Osób chorych i rannych.

Dzień obchodów

Wspomnienie liturgiczne Świętej Rity przypada na dzień jej narodzin dla nieba (dies natalis), czyli 22 maja. Jest to data stała w kalendarzu liturgicznym.

Ikonografia

W sztuce św. Rita przedstawiana jest w czarnym habicie augustiańskim. Jej atrybuty mają głęboką symbolikę:

Rana na czole: Symbol stygmatu i współcierpienia z Chrystusem.
Róża: Najważniejszy atrybut. Według podania, na łożu śmierci, w środku surowej zimy, Rita poprosiła kuzynkę o różę z ogrodu w Roccaporena. Mimo śniegu, kuzynka znalazła kwitnącą czerwoną różę.
Figa: Często towarzyszy róży (Rita prosiła również o figi, które również znaleziono w zimie).
Pszczoły: Związane z legendą z dzieciństwa, kiedy to rój białych pszczół miał wchodzić do ust niemowlęcia, nie czyniąc mu krzywdy (symbol słodyczy jej słów i świętości).
Krucyfiks: Znak jej głębokiej pasji do Męki Pańskiej.

Przy opracowaniu artykułu oparto się na następujących źródłach:

M. L. Staniuk, Święta Rita. Opowieść o życiu i cudach, Wydawnictwo WAM, Kraków 2014.
Siccardi C., Święta Rita z Cascia. Święta od spraw trudnych i beznadziejnych, Wydawnictwo AA.
Oficjalna strona Zakonu Augustianów w Polsce (augustianie.pl) – sekcja poświęcona hagiografii.
Sanktuarium św. Rity w Cascii (santaritadacascia.org) – oficjalne dokumenty i biografia.